ESA-ina božićna čestitka donosi sliku novorođene zvijezde
U simboličnoj objavi na društvenim mrežama Europska svemirska agencija podijelila je fotografiju nastalu uz pomoć svemirskog teleskopa James Webb, koja prikazuje protoplanetarni disk nalik božićnom drvcu
Da ne bi samo NASA ovog Božića imala atraktivnu prigodnu svemirsku fotografiju, za blagdanski su se ugođaj pobrinuli i iz Europske svemirske agencije. ESA je na svojim kanalima na društvenim mrežama podijelila fotografiju snimljenu instrumentima svemirskog teleskopa James Webb, na kojoj se kozmičke strukture također formiraju u oblik božićnog drvca.
No, kod njih simbolika ide i korak dalje, budući da je riječ o novorođenoj zvijezdi, koja upravo tako izgleda iz naše perspektive. Subjekt na fotografiji je HH-30, objekt koji predstavlja jedan od vizualno najupečatljivijih primjera rađanja zvjezdanog sustava. Ono što je trenutačno od njega vidljivo jest protoplanetarni disk, položen tako da ga promatramo s boka. Time umjesto same mlade zvijezde, vidimo samo tamni, neprozirni sloj prašine i plina koji presijeca sjajnu maglicu, pa se time dobiva ovaj neobičan prizor.
Ovaj protoplanetarni disk služi kao pasivno spremište materijala za buduće planete, ali je i poprište još jedne ekstremne svemirske pojave. Iz samog središta sustava, okomito na disk, izbijaju snažni mlazovi plina, koji se protežu stotinama astronomskih jedinica u dubinu svemira. Čestice u njima putuju brzinama od preko 160 kilometara u sekundi, a služe kao "ispušni ventili" sustava, izbacujući višak kutne količine gibanja. Samim time, mlada zvijezda može nastaviti rasti, umjesto da se dezintegrira od prebrze vrtnje.
HH 30 nalazi se u srcu molekularnog oblaka Bika i udaljen je oko 430 svjetlosnih godina od Zemlje. Ranija promatranja putem teleskopa Hubble otkrila su da ovi mlazovi pulsiraju i mijenjaju sjaj, što sugerira da je proces akrecije materije na zvijezdu nestabilan i silovit – no, prizor koji vidimo je zato prilično bajkovit.
